انرژی تجدید پذیر : هر آنچه باید بدانید

انرژی تجدید پذیر: هر آنچه باید بدانید

مقدمه

قبل از آشنایی با انواع منابع انرژی تجدید پذیر لازم است به این سؤال پاسخ دهیم، اصلا چرا باید از انرژی تجدید پذیر استفاده کنیم؟

در این مقاله ما تلاش می‌کنیم با ارائه خلاصه‌ای روشن و قاطع از اطلاعات موجود روز دنیا در مورد انرژی‌های تجدید پذیر و دلایل اهمیت روی آوردن به این نوع انرژی‌ها، هاله‌ای از ابهامات شمارا از بین ببریم. با بیان ساده، انرژی‌های تجدید پذیر از منابعی که پایان قطعی ندارند تولید می‌شوند. یا اینکه  می‌توانند به‌سرعت جایگزین شوند. نیروی خورشید، باد و آب مثال‌هایی هستند که با شنیدن واژه‌ی انرژی‌ تجدید پذیر به ذهنمان خطور می‌کنند اما این‌ها فقط تعدادی از منابع تجدید پذیر هستند.

ما هرروزه از انرژی استفاده می‌کنیم؛ لوازم برقی ما برای کارکردشان به برق نیاز دارند، همچنین روشنایی. وسایل نقلیه ما به بنزین و گازوئیل نیاز دارند.هم‌اکنون شما توسط کامپیوتر یا موبایل خود در حال خواندن این مقاله روی وب‌سایت ما هستید که متعاقباً نیازمند نیرو است و …

از سال ۲۰۱۵ با یک توافق‌نامه‌ی جدید به نام توافق‌نامه‌ی اقلیمی که در اجلاس سران پاریس برگزار شد جهان به دنبال راهکارهایی است که می‌توانند انجام شوند تا انتشار گازهای کربن کاهش یابد و میانگین تغییرات دما در سطح جهانی را کنترل و محدود کرد. در ادامه، ما همچنین به راهکارهایی نیاز داریم که می‌توان انجام داد تا گازهای گلخانه‌ای ناشی از مصرف سوخت فسیلی را محدود کرد باوجود رشد افزایش جمعیت بشر که متعاقباً افزایش تقاضا در مصرف انرژی را به دنبال دارد. بعلاوه برای کمک به محیط‌زیست و تضمین آینده‌ی کره‌ی زمین برای نسل آینده ما موظفیم به سمت استفاده از انرژی تجدید پذیر حرکت کنیم.

چرا ما به انرژی تجدید پذیر نیاز داریم؟

سوخت‌های فسیلی محدود هستند

اولین و اصلی‌ترین دلیل برای اینکه چرا دولت‌ها و کسب‌وکارها مشتاق به روی آوردن به‌سوی انرژی‌های تجدید پذیر هستند این است که پایان منابع سوخت‌های فسیلی بسیار نزدیک است. احتمالاً امروز ما به نقطه اوج مصرف نفت رسیده‌ایم ( نقطه‌ای که تقاضا از عرضه پیشی می‌گیرد) با توجه به آمار اکنون،به نظر می‌رسد خیلی از کارشناسان معتقدند که ما در سال ۲۰۰۸ به نقطه‌ی اوج مصرف نفت دست‌یافتیم. ایجاد نوسانات در تقاضا پیش‌بینی دقیق پایان ‌سوخت‌های فسیلی را دشوار ساخته است. به‌هرحال ازهرجهت بنگریم، سرانجام سوخت‌های فسیلی تمام می‌شوند و تقریباً ۱۰٫۰۰۰٫۰۰۰ سال زمان می‌برد تا دوباره تشکیل شوند چیزی که ما تنها در حدود ۱۵۰ سال مصرف کردیم!

با افزایش جمعیت بشر، میزان مصرف این سوخت‌های فسیلی نیز افزایش داشته است. زمین شناسان و کسانی که تخصص آن‌ها مکان‌یابی و دستیابی به منابع نفت خام است به این نتیجه رسیده‌اند که دستیابی به منابع جدید دشوار و تقریباً غیرممکن است.پس ما باید برای یک جهان بدون سوخت‌های فسیلی آماده‌باشیم.

انرژی تجدید پذیر: هر آنچه باید بدانید
نمودار میزان تولید نفت از سال ۱۸۸۰ تا ۲۱۲۰

انتشار کربن و تغییر آب‌وهوا

مشکل ضروری خصوصاً با اجرای توافق‌نامه‌ی اقلیمی پاریس، و تغییرات آب‌وهوایی که در ۱۵۰ سال اخیر شاهد آن بودیم، تغییر آب‌وهوا و انتشار گاز کربن است. به‌ویژه در چند سال اخیر تمام قسمت‌های جهان دستخوش تغییرات آب‌وهوایی شده‌اند. اکثر قاره‌ها در تابستان ثبت بالاترین درجه حرارت و کمترین دما در زمستان و افزایش ترافیک طوفان‌های عظیم، کمترین بارش مؤثر، خشک‌سالی و سیلاب را داشته‌اند. شکی نیست که این شرایط آب‌وهوایی نامتعادل در هر کشوری تأثیرگذار است.

بر اساس تحقیقات مجمع بین‌المللی تغییرات آب‌وهوایی (IPCC) وابسته به سازمان ملل متحد، اگر شرایط آب‌و‌هوایی کره زمین همین‌گونه که اکنون هست ادامه یابد، گرمای زمین تا سال ۲۱۰۰ حدود ۷/ ۳ تا ۸/ ۴ درجه افزایش می‌یابد. کارشناسان براین نظرند که فرایند گرمایش زمین را می‌توان تا حد دو درجه ثابت نگاه داشت اگر استفاده از انرژی فسیلی تا سال ۲۰۵۰ به پایان برسد.

بیشتر منابع انرژی تجدید پذیر و فنّاوری مورداستفاده برای بهره‌برداری از این منابع، کمترین انتشار گاز کربن را دارا هستند. در بیشتر موارد، یک‌بار نصب آن‌ها تقریباً تولید گاز کربن ندارند و بااین‌وجود می‌توانند انرژی موردنیاز ما را تأمین کنند.  ما هرگز نمی‌توانیم به‌طور کامل ازنظر کربن خنثی باشیم زیرا به‌عنوان منابع برای ساخت پنل خورشیدی، سد و غیره مورداستفاده قرار می‌گیرد، اما بازهم یک تغییر بزرگ است و کاهش قابل‌توجه ای در تولید کربن دارد.

آنچه ما باید انجام دهیم، این است که در مسیری قرار بگیریم که کاهش اثر کربن در راستای عمل به مقررات بین‌المللی برای توسعه جهانی، و حفاظت از خودمان در مقابل آب‌وهوای نامتعادل از نتایج آن باشد. همچنین میدانیم که کاهش مواد غذایی و بی‌ثباتی ملت‌ها و متعاقباً دشوار شدن شرایط زندگی از پیامدهای افزایش گرمای زمین و ذوب شدن یخچال‌های قطبی و افزایش سطح دریاها است.

امنیت انرژی

به‌طور مختصر امنیت انرژی به معنی حصول اطمینان از دســتیابی همگان به انرژی مقرون‌به‌صرفه، مطمئن و مدرن است. به مفهوم امنیت انرژی می‌بایست به شکل یک چرخه نگریست. در یک ســمت امنیت تقاضا مطرح است که برای تولیدکنندگان اهمیت دارد، در آن‌سو امنیت عرضه برای مصرف‌کنندگان امری مهم محسوب می‌شود.

اﻣﻨﻴﺖ اﻧﺮژي ﺑﺮاي تولیدکنندگان در آن اﺳﺖ ﻛـﻪ  ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﺎزار ﻣﺪاوم و ﻫﻤﺮاه با رﺷﺪ ﻣﻨﻄﻘﻲ در آﻳﻨﺪه دﺳﺘﺮﺳﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، زﻳﺮا اﻛﺜﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻔﺖ از ﮔﺮوه اﻗﺘﺼﺎدﻫﺎي تک‌محصولی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﺮوش ﻧﻔﺖ ﻋﻤﻴﻘﺎً وابسته‌اند و ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻛﻢ ﺷﺪن ﺗﻘﺎﺿﺎ و ﻳﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي توسعه‌یافته ﺑﻪ انرژی‌های ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ و ﻳـﺎ ﺗـﺮﺟﻴﺢ آﻧﺎن در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز از ﻛﺸﻮرﻫﺎي غیر اوپک ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي اﻳﺠـﺎد ﻣـﺎﻧﻊ در ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و رشد اﻗﺘﺼﺎدي اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ است. پس با این اوصاف بهترین رفتار برای کشور ما ایران در امنیت انرژی، تأمین پایدار و پیوسته انرژی، تنوع‌بخشی به سبد انرژی و سوخت موردنیاز با توجه به کاهش وابستگی به نفت و پرداختن به مبحث انرژی‌های نو و تجدید پذیر است.

قیمت نفت و تأثیر آن در اقتصاد ایران

طبق گزارش پرتال بین‌المللی آمار، می‌توان نوسانات قیمت نفت را از سال ۲۰۰۰ تاکنون  در نمودار زیر مشاهده نمود. آنچه بايد در مورد رفتار اقتصاد ايران در چند سال اخير مرور كنيم اين است كه دولت در شوك اخير نفتي درآمدهاي بالاي نفت را وارد اقتصاد كرد. وابستگي بودجه به نفت به‌شدت افزايش يافت و تراز پرداخت‌ها هم بیش‌ازپیش به درآمدهاي نفتي ضميمه شد.اين مهم است كه بدانيم بودجه دولت باقیمت بالاي ۸۰ دلار نفت، متوازن مي‌شود. قيمتي هم كه تراز پرداخت‌ها را متوازن مي‌كند نفت بالاي ۷۰ دلار است. بنابراين اگر قيمت نفت تا اين حد كاهش پيدا كند، اقتصاد ايران در مهم‌ترين متغيرهايش يعني بودجه و تراز پرداخت‌ها با مشكل مواجه مي‌شود. چون هزينه‌هاي دولت چسبندگي زيادي به قيمت نفت بالا پیداکرده است نمي‌تواند متناسب با كاهش قيمت‌ها، خود را تعديل كند.

statistic-oil-price-annually-2000-2017
نمودار قیمت نفت از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۷

 

ثبات اقتصادی

انرژی تجدید پذیر باعرضه ثابت و پایدار(مانند انرژی‌های برقابی، موج، خورشیدی و سوخت‌های زیستی) باعث ایجاد قیمت ثابت انرژی و به‌نوبه‌ی خود باعث پایداری اقتصاد می‌شوند.

آسیب زیست‌محیطی

با توجه به افزایش تقاضای انرژی، وابستگی شدید اقتصاد به نفت و لزوم تثبیت سهم ایران در اوپک،  انجام عملیات حفاری برای دستیابی به نفت امری ضروری و حیاتی است. ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﯽ در ﺣﯿﻦ ﺣﻔﺎري و اﺳﺘﺨﺮاج در سایت‌های ﻧﻔﺘﯽ و ﯾﺎ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم نقل‌وانتقال زﻣﯿﻨﯽ و درﯾﺎﯾﯽ آن‌ها، به‌رغم ﺗﺪاﺑﯿﺮي ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﮐﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﯽ آن‌ها در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ می‌شود، ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ اﻃﺮاف ﻧﺸﺖ می‌کنند. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت انجام‌شده ﻧﺸﺎن می‌دهد ﮐﻪ فعالیت‌های ﺻﻨﻌﺘﯽ اﻧﺴﺎن، ﺗﻨﻬﺎ ﻋﺎﻣﻞ آﻟﻮدﮔﯽ محیط‌زیست ﺑﻪ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﺳﻤﯽ و ﺧﻄﺮﻧﺎك به‌وسیله آلاینده‌های هیدروکربنی است.

در ﮐﺸﻮر اﯾﺮان در ﺑﺴﯿﺎري از ﻣﻨﺎﻃﻖ، اﯾﺠﺎد ﺻﻨﺎﯾﻊ ﭘﺘﺮوﺷﯿﻤﯽ،  اﺣﺪاث پالایشگاه‌ها و ﺣﻔﺎري ﭼﺎه، ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﺸﮑﻼت آﻟﻮدﮔﯽ  ﺧﺎكﻫﺎي اﻃﺮاف اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ شده است. ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﻧﻈﯿﺮ دﻓﻊ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ فاضلاب‌ها و ﺿﺎﯾﻌﺎت ﻣﺮاﮐﺰ ﺻﻨﻌﺘﯽ، ﭘﺨﺶ آﻻﯾﻨﺪه ﺗﻮﺳﻂ پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌ها، ﻧﺸﺖ آﻻﯾﻨﺪه از ﻣﺨﺎزن ﻧﻔﺘﯽ زیرزمینی و ایستگاه‌های سوخت‌گیری، ﺗﺼﺎدﻓﺎت ﺗﺎﻧﮑﺮﻫﺎ و ﻧﻔﺘﮑﺶﻫﺎ و ﻏﯿﺮه ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ داﻣﻦ ﻣﯽزﻧﻨﺪ. ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه این آلاینده‌ها، به‌کندی ﺗﺠﺰﯾﻪ می‌گردد و درنتیجه در محیط‌زیست باقی‌مانده و ﺗﺠﻤﻊ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ.

سلامت مردم

حفر چاه و استخراج و تولید فرآورده‌های حاصل از نفت، گاز و زغال‌سنگ دارای بیشترین سطح آلودگی هستند که می‌توان به محیط‌زیست و اتمسفر وارد کرد. در چند دهه اخیر به‌وضوح شاهد تأثیر فرآیندهای صنعتی بر روی سلامت مردم و بروز انواع بیماری‌ها و سرطان‌ها در بزرگ‌سالان و متأسفانه، حتی بیشتر در کودکان بوده‌ایم. تعداد کمی از تجدیدپذیرها بدون آلودگی هستند، اما بازهم آلودگی آن‌ها بسیار کمتر از آلودگی ناشی از دستیابی و فرآیندهای سوخت‌های فسیلی مرسوم است.

 

تا اینجا با انرژی تجدید پذیر و لزوم استفاده از آن‌ها به‌خصوص برای کشور عزیزمان آشنا شدیم، به‌زودی در مقاله بعدی انواع  منابع انرژی های تجدید پذیر ، تعریف هریک و نحوه‌ی بهره‌مندی از آن‌ها را موردبررسی قرار خواهیم داد. در این راه نظرات و پیشنهادهای‌ شما همراهان، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد نمود.

کارشناس مهندسی صنایع

1 دیدگاه On انرژی تجدید پذیر : هر آنچه باید بدانید

جوابی بنویسید:

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی منتشر نخواهد شد.

اسلایدر سایدبار

درباره ما

درباره ما

با توجه به اهمیت رو به رشد مسائلی چون فناوری نوین و مهندسی همچنین تجاری سازی ایده ها در عصر امروز elmono قصد دارد با ایجاد فضایی منحصر به فرد و هوشمندانه و ارائه الگوها و سیستم های نوین به شما قدرت کنترل و ارزش آفرینی انچه را که می دانید اعطا کند در این راستا ما برآنیم با ارائه راه حل های جدید و به اشتراک گذاری اطلاعات علمی پاسخگوی نیازمندی های شما در حوزه های علمی و کسب ثروت از ایده های نو باشیم.